სტატიაში გამოყენებულ ტერმინთა განმარტებები:

დოჰიო - რინგი, რომელზეც სუმოტორები ერთმანეთს ერკინებიან.

შიკონა - სუმოტორისთვის მინიჭიებული საბრძოლო სახელი.

ინტაი - სუმოში კარიერის დასრულება

ჯურიო - სუმოს რანგით მეორე დივიზიონი

მაკუუჩი - სუმოს უმაღლესი დივიზიონი

ბაშო - სუმოს დიდი ტურნირი

საქართველოში სუმოს სიყვარული ძირითადად ტოჩინოშინის ფაქტორმა განაპირობა. ლევან გორგაძე მესამე ევროპელი სპორტსმენია, რომელმაც იმპერატორის თასი მოიგო. თუმცა, ის არ არის პირველი ქართველი, რომელმაც იაპონურ ტრადიციულ სპორტს დაგვაკავშირა. თავდაპირველად, 2001 წელს იყო ლევან ცაგურია, იგივე კოკაი (შავი ზღვა), ვინც პირველი ევროპელი გახდა, სუმოს ორი უმაღლესი დივიზიონიდან ერთ-ერთში ასპარეზობის უფლება მოიპოვა. თეიმურაზ ჯუღელი, იგივე გაგამარუ, ახლაც დოჰიოზე დგას და ჯურიოს დივიზიონში ასპარეზობს.

ჩვენი მებრძოლების დასაფასებლად, განსაკუთრებით კი ტოჩინოშინის მიღწევის ბოლომდე გასააზრებლად, აუცილებელია ჰაკუჰოს იცნობდე - მონღოლ ლეგენდას, რომელმაც ამ სპორტზე ყველაზე დიდი გავლენა მოახდინა.

ჰაკუჰო შო

რეკორდები

ყველაზე მეტჯერ მოპოვებული იმპერატორის თასი - 41

ყველაზე მეტჯერ დაუმარცხებლად მოპოვებული ჩემპიონობა - 14

ყველაზე მეტჯერ ზედიზედ მოპოვებული ჩემპიონობა - 7 (ასაშორიუსთან ერთად)

ყველაზე მეტჯერ მოპოვებული გამარჯვება "კიტეი-სენ"-ში (გადამწყვეტ ბრძოლაში) - 6

ყველაზე მეტი გამარჯვება - 1095

ყველაზე მეტი გამარჯვება უმაღლეს დივიზიონში - 1001

ყველაზე მეტი გამარჯვება ერთი წლის განმავლობაში - 86 (2-ჯერ)

მონღოლეთში ჭიდაობა ტრადიციულ სპორტის სახეობად ითვლება. ასეთი ტიპის შეჯიბრებებში მონაწილეობას მრავალი ოჯახი იღებს და ათლეტებსაც საბრძოლო უნარ-ჩვევები ბავშვობიდან უყალიბდებათ. დაბადების ადგილმა და მამის გავლენამ, რომელსაც 1968 წლის ოლიმპიადაზე თავისუფალ ჭიდაობაში ვერცხლის მედალი მოიგო, ჰაკუჰოზე დიდი გავლენა მოახდინა. ის საბოლოოდ სუმოტორად ჩამოაყალიბდა, თუმცა ბავშვობაში კალათბურთელობას აპირებდა და ამ სპორტით დღესაც ხშირად ერთობა ხოლმე.

თხუთმეტი წლის ჰაკუჰო 2000 წლის ოქტომბერში, კიდევ ერთი მონღოლი მებრძოლის, კიოკუშუძანის მოწვევით იაპონიაში პირველად ჩავიდა. ჩასვლილსას ის სულ რაღაც 62 კილოგრამს იწონიდა, რის გამოც მასთან თანამშრომლობა არცერთ სკოლას სურდა, მაგრამ მისმა პროტეჟემ, კიოკუშუძანმა ბევრი თხოვნის შემდეგ, "მიაგინო ოიაკატაში" მისთვის ადგილი მაინც გამოანახინა.

მონღოლმა მებრძოლმა შიკონა (მეტსახელი) ჰაკუჰოც ამ დროს მიიღო. მისი მეტსახელი ასე იკითხება: Haku (თეთრი) ho (პენგი (ქართულად თარგნიან როგორც "ფენიქსს"), იაპონური მითოლოგიური ფრინველი).

2001 წელს სუმოში ჰაკუჰოს დებიუტი შედგა, ხოლო 2004 წელს ჯურიოს მიაღწია. ჯურიოდან უმაღლეს დივიზიონში გადასასვლელად, "თეთრ ფენიქსს“ სულ რაღაც ორი ტურნირის ჩატარება დასჭირდა...

მან მაკუუჩი დივიზიონში თავიდანვე ფენომენალური შედეგი დააფიქსირა, 15 ბრძოლიდან 12 მოიგო და მხოლოდ სამში დამარცხდა. ასეთი ასპარეზობის შემდეგ, სუმოს მამებს სხვა გზა აღარ დარჩენოდათ, გარდა იმისა, რომ მისთვის მებრძოლი სულისთვის განკუთვნილი ჯილდო გადაეცათ.

ჰაკუჰომ პირველი იუშო 21 წლის ასაკში, ოძეკის რანგში, 2006 წელს, 14:1-ზე ბალანსით მოიგო. ამ დროს, ასაშორიუს, სუმოში მის ყველაზე დიდ მოწინააღმდეგეს, სახელი უკვე განთქმული ჰქონდა.

თუმცა, ჰაკუჰოს პირველმა იმპერატორის თასმა, ასას ტრავმის გამო, ოპონენტების ორთაბრძოლის გარეშე ჩაიარა.

ამ ორი დიდი სუმოტორის შერკინებებმა 2010 წლამდე გასტანა, სანამ ასაშორიუ არასპორტული საქციელის გამო სუმოდან მოკვეთეს (სუმოს მამებმა ინტაის რეკომენდაცია მისცეს, რაც ფაქტობრივად გაგდებას ნიშნავს). ჰაკუჰოს შესახებ კი წერენ, რომ ეს გადაწყვეტილება ისე განიცადა, ცრემლების შეკავება ვერ მოახერხა.

დღეს ერთმანეთის წინააღმდეგ მათი ბალანსი ასე გამოიყურება: ჰაკუჰო 14:15 ასაშორიუ

ასას გაგდების შემდეგ, ჰაკუჰო დოჰიოზე პრაქტიკულად მარტო დარჩა. ჰარუ ბაშოდან (მარტის ბაშო) მოყოლებული, მან ზედიზედ 4 იმპერატორის თასი 15:0-ზე ბალანსიით დაასრულა, შემდეგ ორზე კი მხოლოდ თითოჯერ დამარცხდა.

ასაშორიუს მოკვეთის შემდეგ, ჰაკუჰოს მეტ-ნაკლებ წინააღმდეგობას კიდევ ერთი მონღოლი, იოკოძუნა ჰარუმაფუჯი უწევდა. თუმცა, მასაც არასპორტული მიზეზით, სუმო ნაადრევად დაატოვებინეს.

დიდი ჩემპიონების ერთმანეთთან ბალანსი ასე გამოიყურება: ჰარუმაფუჯი 22:38 ჰაკუჰო

ჰაკუჰო 2017 წლის შემდეგ კვლავ მარტო დარჩა. მართალია, ჰარუმაფუჯი ასაშორიუსავით მისთვის თანაბარი ძალის მეტოქე არ იყო, თუმცა 9-ჯერ მოპოვებული იმპერატორის თასი ბევრ რამეზე მეტყველებს.

დღეს კი სუმოში იოკოძუნა კაკურიუმ საოცარი სტაბილურობა შეიძინა და ”თეთრი ფენიქსის“ შემდეგ ყველაზე ძლიერი რიკიშად მოგვევლინა.

ჰაკუჰომ 2018 წლის აკი ბაშოზე სუმოს მოყვარულები კვლავ გააოცა. ამ შეჯიბრებაში ისეთი მაღალი დონის მებრძოლები იღებდნენ მონაწილეობას, როგორებიც: იოკოძუნა კაკურიუ, იოკოძუნა კისენოსატო, ოძეკი ტოჩინოშინი, ოძეკი ტაკაიასუ, ოძეკი გოეიდო და სეკივაკე მიტაკეუმი არიან. მთელი სამყარო დაძაბული ტურნირის მოლოდინში გაირინდა, ზოგიერთი მათგანი საჩემპიონო ორთაბრძოლასაც ელოდა, მაგრამ ჰაკუჰომ ეს დიდებული სუმოტორები ერთმანეთის მიყოლებით დაამარცხა...

თეთრმა ფენიქსმა ამ ბაშოზე ორმოცდამეერთე წარმატება იზემა, თანაც 15:0-ზე ბალანსით.

ეს კი ჩვენთვის დაუვიწყარი გამარჯვება, სადაც ტოჩინოშინმა თავად ჰაკუჰო დაამარცხა...

ჰაკუჰო - ლეგენდა, რომელმაც სპორტზე უდიდესი გავლენა მოახდინა

უახლესი ამბები